Zapalenie cewki moczowej

Zapalenie cewki moczowej to stan zapalny obejmujący końcowy odcinek dróg moczowych, przez który mocz jest odprowadzany z pęcherza moczowego na zewnątrz organizmu. Może powodować dolegliwości takie jak pieczenie, ból przy oddawaniu moczu czy dyskomfort po stosunku. Objawy często nasilają się podczas mikcji (oddawania moczu).

Wyjaśniamy, jak rozpoznać najczęstsze objawy, jakie są możliwe przyczyny i co można zrobić, gdy pojawiają się bóle cewki moczowej.

Cewka moczowa – podstawowe informacje

Długość i przebieg cewki moczowej różnią się u kobiet i mężczyzn. Wpływa to na podatność obu płci na podrażnienia oraz rozwój stanów zapalnych.

Najważniejsze informacje o cewce moczowej:

• u kobiet jest krótsza (ok. 3–4 cm), co ułatwia drobnoustrojom przedostanie się do dróg moczowych,
• u mężczyzn jest dłuższa (ok. 18–20 cm) i przebiega przez prostatę oraz prącie,
  jej błona śluzowa jest wrażliwa na zmiany pH, dlatego nawet niewielkie podrażnienie może powodować ból lub pieczenie.

Bóle cewki moczowej – objawy zapalenia

Bóle cewki moczowej pojawiają się najczęściej wtedy, gdy błona śluzowa ulega podrażnieniu lub rozwija się stan zapalny. Wczesne rozpoznanie dolegliwości ułatwia dalszą diagnostykę i dobranie odpowiedniego postępowania.

Najczęstsze objawy zapalenia cewki moczowej:

• pieczenie lub kłucie podczas oddawania moczu,
• ból cewki moczowej w spoczynku lub narastający wraz z oddawaniem moczu,
• niewielkie ilości oddawanego moczu lub niemożność opróżnienia pęcherza mimo częstego parcia na pęcherz,
• mętność lub zmiana zapachu moczu,
• u części pacjentów: zaczerwienienie lub dyskomfort w okolicy ujścia cewki.

Czy zapalenie cewki moczowej może przebiegać bezobjawowo?

Tak, zapalenie cewki moczowej może przebiegać bezobjawowo, zwłaszcza w przypadku zakażeń przenoszonych drogą płciową, takich jak chlamydioza, dlatego niepokój powinny budzić każde nowe dolegliwości w obrębie dróg moczowych lub pojawienie się objawów po kontakcie seksualnym.

Przyczyny zapalenia cewki moczowej

Ostre zapalenie cewki moczowej bywa następstwem obecności drobnoustrojów, natomiast przewlekłe podrażnienie może być efektem urazu, substancji drażniących lub reakcji alergicznej. U części osób ból cewki moczowej po stosunku wynika ze zmian pH lub mikrourazów błony śluzowej.

Najczęstsze przyczyny zapalenia cewki moczowej:

• zakażenia bakteryjne obejmujące dolne drogi moczowe,
• podrażnienie chemiczne, np. żele do higieny intymnej, prezerwatywy lateksowe, perfumowane wkładki higieniczne,
• urazy mechaniczne związane z aktywnością seksualną lub intensywnym wysiłkiem,
• kamica moczowa i przemieszczające się drobne złogi drażniące błonę śluzową,
• choroby przewlekłe zaburzające odpływ moczu, np. przerost prostaty, zaleganie moczu,
• reakcje alergiczne lub stany zapalne narządów rodnych.

Ile trwa zapalenie cewki moczowej?

Czas trwania zapalenia cewki moczowej zależy od przyczyny, nasilenia objawów oraz szybkości wdrożenia odpowiedniego postępowania.

Czas trwania dolegliwości w przebiegu zapalenia cewki moczowej:

• bakteryjne zapalenie cewki moczowej: poprawa najczęściej po 48–72 godzinach leczenia; 
• ustąpienie objawów zwykle do 7 dni,
• nieinfekcyjne podrażnienie cewki moczowej: kilka godzin do kilku dni, w zależności od usunięcia czynnika drażniącego, np. środków myjących,
• zapalenie przewlekłe lub nawracające: objawy mogą utrzymywać się tygodniami i wymagają poszerzonej diagnostyki – badanie ogólne moczu, posiew, badania w kierunku chorób przenoszonych drogą płciową, w tym wymaz z cewki moczowej, a w razie potrzeby także konsultacja urologiczna.

Jeżeli ból cewki moczowej utrzymuje się powyżej 7 dni, nasila się lub pojawia się po raz kolejny w krótkim czasie, wskazana jest konsultacja lekarska, ponieważ taka sytuacja może sugerować inną niż typowe zapalenie przyczynę dolegliwości.

Pieczenie cewki moczowej u kobiet – przyczyny

Pieczenie cewki moczowej u kobiet pojawia się najczęściej wtedy, gdy dochodzi do podrażnienia błony śluzowej lub rozwija się stan zapalny.

Najczęstsze przyczyny pieczenia cewki moczowej u kobiet:

• zakażenie dolnych dróg moczowych, np. pęcherza lub samej cewki,
• podrażnienie chemiczne lub mechaniczne, np. poprzez stosowanie środków do higieny intymnej i wkładek higienicznych, golenie, sport (jazda na rowerze) czy aktywność seksualną,
• zaburzenia flory bakteryjnej pochwy – zwiększają podatność cewki moczowej na podrażnienie i infekcje,
• zmiany hormonalne, zwłaszcza w okresie okołomenopauzalnym, m.in. suchość i większa wrażliwość błon śluzowych,
• choroby przenoszone drogą płciową, zwłaszcza jeśli objaw pojawia się po stosunku, np. nierzeżączkowe zapalenie cewki moczowej, często spowodowane zakażeniem Chlamydia trachomatis,
• alergie kontaktowe (np. na detergenty) lub nadwrażliwość błony śluzowej na substancje obecne w kosmetykach.

Ból cewki moczowej u mężczyzn

Ból cewki moczowej u mężczyzn zwykle wiąże się z rozwijającym się stanem zapalnym, który może mieć zarówno charakter infekcyjny, jak i niezakaźny. Objawy bywają wyraźniejsze niż u kobiet, ponieważ męska cewka moczowa jest dłuższa i bardziej podatna na podrażnienia.

Najczęstsze przyczyny bólu cewki moczowej u mężczyzn:

• nierzeżączkowe zapalenie cewki moczowej, najczęściej spowodowane zakażeniem Chlamydia trachomatis, Mycoplasma genitalium lub innymi patogenami przenoszonymi drogą płciową,
• rzeżączkowe zapalenie cewki moczowej (wywołane przez dwoinki rzeżączki), które zazwyczaj powoduje charakterystyczny ropny, żółtawy lub zielonkawy wyciek z cewki moczowej, intensywne pieczenie i nagłe nasilenie objawów,
• zakażenie dolnych dróg moczowych – u mężczyzn występuje rzadziej niż u kobiet,
• podrażnienie mechaniczne, np. poprzez tarcie, aktywność seksualną, masturbację czy urazy sportowe,
• podrażnienie chemiczne, m.in. przez stosowanie agresywnych środków myjących czy lubrykantów,
• zapalenie prostaty – może powodować promieniujący ból cewki moczowej, krocza lub okolicy podbrzusza,
• kamień, który utknął w cewce moczowej – rzadkie, ale bardzo bolesne,
• reakcje alergiczne lub nadwrażliwość np. na lateks.

Ból cewki moczowej u mężczyzn, zwłaszcza gdy pojawia się wyciek, nasilone pieczenie lub objawy po stosunku seksualnym, zawsze wymaga konsultacji lekarskiej.

Jak leczyć zapalenie cewki moczowej?

Jeśli zapalenie ma charakter bakteryjny, lekarz może zalecić antybiotykoterapię dobraną do rodzaju wykrytego patogenu. W przypadkach związanych z podrażnieniem chemicznym lub mechanicznym kluczowe jest wyeliminowanie czynnika drażniącego i wsparcie regeneracji błony śluzowej. Leczenie zawsze ustala specjalista na podstawie pełnej oceny klinicznej.

W łagodnych dolegliwościach dolnych dróg moczowych, które przebiegają z podrażnieniem lub umiarkowanym stanem zapalnym, możliwe jest zastosowanie postępowania wspierającego funkcjonowanie układu moczowego. Jedną z dostępnych opcji jest Canephron^®, lek roślinny (OTC), stosowany w łagodnie przebiegających chorobach zapalnych dróg moczowych oraz zapobiegawczo w osadzaniu się piasku nerkowego. Preparat działa wielokierunkowo: pomaga łagodzić stan zapalny, wykazuje działanie rozkurczowe oraz moczopędnie [1].

Canephron^® przeznaczony jest dla osób dorosłych i młodzieży powyżej 12. roku życia.
W każdym przypadku leczenia zapalenia cewki moczowej ważne jest także picie odpowiedniej ilości płynów, regularne oddawanie moczu i unikanie czynników drażniących, co wspiera naturalne procesy regeneracyjne organizmu.

Zapobieganie zapaleniu cewki moczowej

Zapobieganie zapaleniu cewki moczowej polega przede wszystkim na ograniczaniu czynników, które mogą podrażniać błonę śluzową lub sprzyjać namnażaniu drobnoustrojów.

Regularne picie odpowiedniej ilości płynów wspiera naturalne oczyszczanie dróg moczowych, a częste opróżnianie pęcherza zmniejsza ryzyko zalegania moczu. Bardzo ważne jest oddawanie moczu po stosunku, ponieważ pomaga wypłukać bakterie, które mogły dostać się do cewki i ogranicza ryzyko podrażnienia po współżyciu.

Delikatna higiena intymna, unikanie perfumowanych żeli, agresywnych detergentów i środków o drażniącym składzie zmniejsza ryzyko miejscowego podrażnienia lub reakcji alergicznej. Jeśli ból cewki moczowej po stosunku wynika z tarcia lub suchości, pomocne może być stosowanie lubrykantów o prostym, neutralnym składzie. Znaczenie ma także wybór przewiewnej, bawełnianej bielizny i unikanie ubrań, które powodują przegrzewanie lub ucisk okolicy intymnej.

Codzienna profilaktyka pozwala ograniczyć czynniki ryzyka i wyraźnie zmniejsza prawdopodobieństwo nawrotów zapalenia cewki moczowej.

To jest lek. Dla bezpieczeństwa stosuj go zgodnie z ulotką dołączoną do opakowania i tylko wtedy, gdy jest to konieczne. Nie przekraczaj zalecanych dawek. W razie wątpliwości skonsultuj się z lekarzem lub farmaceutą.

[1]. Charakterystyka Produktu Leczniczego Canephron.