Zapalenie pęcherza po stosunku

Zapalenie pęcherza po stosunku to częsta dolegliwość, szczególnie u osób z predyspozycjami do podrażnień dróg moczowych lub zaburzeń ich naturalnej ochrony.

Taki stan rozwija się wtedy, gdy drobnoustroje obecne w okolicy krocza przedostają się do cewki moczowej i wywołują miejscowy stan zapalny. Objawy pojawiają się zwykle do kilku godzin po współżyciu. 

Choć sytuacja bywa frustrująca, mechanizm powstawania zapalenia pęcherza po stosunku jest dobrze poznany, a w wielu przypadkach można skutecznie ograniczyć jego nawracanie. Poniżej wyjaśniamy, skąd biorą się dolegliwości, opisujemy najczęstsze objawy infekcji i wskazujemy działania, które mogą pomóc w ich łagodzeniu.

Przyczyny zapalenia pęcherza po stosunku

Zapalenie pęcherza po stosunku rozwija się wtedy, gdy podczas współżycia drobnoustroje z okolic intymnych dostają się do cewki moczowej, a mechanizmy ochronne błony śluzowej są chwilowo osłabione. Mechanizm ten różni się u kobiet i u mężczyzn z powodu odmiennej budowy anatomicznej.

Dlaczego u kobiet zapalenie pęcherza po stosunku jest znacznie częstsze? 

• Cewka moczowa jest krótka (ok. 3-4 cm), co umożliwia bakteriom szybkie dotarcie do pęcherza.
• Ujście cewki moczowej znajduje się bardzo blisko pochwy i odbytu, a niewielka odległość ułatwia drobnoustrojom przedostanie się w kierunku dróg moczowych.
• Podczas współżycia może dojść do mechanicznego podrażnienia okolicy ujścia cewki, a podrażniona śluzówka jest bardziej podatna na stan zapalny.
• Niewystarczające nawilżenie zwiększa tarcie, a mikrootarcia błony śluzowej ułatwiają bakteriom wniknięcie do cewki.
• Zaburzenia mikroflory pochwy (np. po antybiotykach, w okresie menopauzy) osłabiają naturalne mechanizmy ochronne.
• Niektóre środki myjące i perfumowane kosmetyki mogą działać drażniąco, co zaburza równowagę mikrobiologiczną i zwiększa podatność na infekcję.
• Wstrzymywanie się z oddawaniem moczu zaraz po stosunku utrudnia naturalne wypłukanie bakterii, które mogły dostać się do cewki moczowej.

Dlaczego u mężczyzn objawy stanu zapalnego po stosunku pojawiają się rzadziej i zwykle dotyczą samej cewki moczowej, a nie pęcherza?

• Cewka moczowa jest długa (ok. 15-20 cm) i stanowi barierę, która utrudnia bakteriom szybkie dotarcie do pęcherza, więc stan zapalny rozwija się głównie w jej początkowym odcinku.
• Podczas współżycia może dojść do mechanicznego podrażnienia śluzówki cewki, a podrażniona tkanka łatwiej reaguje stanem zapalnym.
• Bakterie z okolic krocza mogą osadzać się w pierwszym odcinku cewki moczowej, wywołując miejscowe objawy, zanim dotrą głębiej.
• Niedostateczne nawilżenie lub intensywne tarcie zwiększa ryzyko mikrourazów, a uszkodzona śluzówka jest bardziej podatna na podrażnienie i zakażenie.
• Przerost prostaty może utrudniać pełne opróżnianie pęcherza, a zalegający mocz sprzyja namnażaniu bakterii, co może prowadzić do utrzymywania się stanu zapalnego w obrębie cewki.
• Niektóre infekcje przenoszone drogą płciową zaczynają się od objawów w cewce moczowej, które mogą być mylone z zapaleniem bakteryjnym po stosunku.

Pamiętaj: 

• u kobiet po stosunku częściej pojawia się zapalenie pęcherza,

• u mężczyzn po stosunku częściej pojawia się tylko zapalenie cewki moczowej.

Objawy zapalenia pęcherza po stosunku

Objawy zapalenia pęcherza po stosunku są podobne u kobiet i mężczyzn i wynikają z podrażnienia błony śluzowej dróg moczowych oraz szybkiej reakcji zapalnej.

Do najczęściej zgłaszanych objawów pęcherza moczowego po stosunku płciowym należą:

• częstomocz (potrzeba częstego oddawania moczu),
• nagłe parcie na mocz,
• pieczenie lub ból podczas mikcji,
• uczucie niepełnego opróżnienia pęcherza,
• ból albo kłucie w podbrzuszu,
• mętny mocz albo zmiana jego zapachu.

Jeśli objawom towarzyszy gorączka, ból w okolicy lędźwiowej lub krew w moczu, konieczna jest konsultacja lekarska.

Co na zapalenie pęcherza po stosunku?

W pierwszych godzinach po pojawieniu się dolegliwości najważniejsze jest zmniejszenie podrażnienia i wsparcie naturalnego oczyszczania dróg moczowych.

W łagodzeniu dolegliwości towarzyszących zapaleniu pęcherza po stosunku pomaga zwiększenie ilości wypijanych płynów, aby rozcieńczyć mocz i ułatwić usuwanie drobnoustrojów, a także regularne opróżnianie pęcherza. Wiele osób odczuwa ulgę dzięki ciepłym okładom na podbrzusze, które zmniejszają napięcie mięśni i łagodzą dyskomfort. 

W leczeniu zapalenia pęcherza można zastosować leki roślinne, np. lek Canephron^®, który pomaga w łagodzeniu dolegliwości, takich jak: ból, pieczenie oraz ułatwia oddawanie moczu [1,2].

Jeśli objawy mijają w ciągu 1-3 dni, zazwyczaj nie ma potrzeby dalszego postępowania, jednak gdy stany zapalne nawracają, warto omówić to z lekarzem. 

Zapobieganie zapaleniu pęcherza po stosunku

Ryzyko zapalenia pęcherza po stosunku można zmniejszyć dzięki kilku prostym działaniom, które wspierają naturalną ochronę dróg moczowych i ograniczają podrażnienia.

• Opróżnij pęcherz po współżyciu, aby ułatwić wypłukanie drobnoustrojów.
• Pij odpowiednią ilość płynów i nie wstrzymuj mikcji w ciągu dnia.
• Zadbaj o nawilżenie podczas stosunku i unikaj intensywnego tarcia.
• Stosuj łagodne środki myjące, które nie zaburzają naturalnej równowagi skóry i błon śluzowych.
• Noś przewiewną, bawełnianą bieliznę, aby zmniejszyć ryzyko podrażnień.
• Dbaj o równowagę mikroflory pochwy – szczególnie jeśli jesteś po antybiotykoterapii lub w okresie okołomenopauzalnym.

Jak wyleczyć zapalenie pęcherza po stosunku?

Leczenie zapalenia zapalenie pęcherza moczowego po stosunku zależy od nasilenia objawów i tego, jak często dolegliwości wracają.

U osób z nawrotami najważniejsze jest ustalenie przyczyny. U kobiet mogą to być zaburzenia mikroflory bakteryjnej pochwy, niewystarczające nawilżenie, zmiany hormonalne w perimenopauzie. U mężczyzn — przerost prostaty lub zaleganie moczu.

Lekarz może zlecić badanie ogólne moczu lub wykonanie posiewu moczu z antybiogramem, aby określić, które drobnoustroje odpowiadają za infekcję. Na tej podstawie dobiera dalsze postępowanie, w tym antybiotykoterapię.

Kiedy zgłosić się do lekarza?

Wizyta u lekarza jest konieczna, jeśli objawy zapalenia pęcherza po stosunku, niezależnie od tego, czy współżycie odbywało się z prezerwatywą, czy bez niej, nie ustępują po kilku dniach domowych sposobów lub stopniowo się nasilają. 

Pilnej oceny wymagają sytuacje, w których pojawia się gorączka, ból w okolicy lędźwiowej, nudności, wymioty lub krew w moczu, ponieważ mogą one wskazywać na zakażenie obejmujące górne drogi moczowe.

Ponadto pamiętaj: 

• objawy zapalenia pęcherza po stosunku w prezerwatywie mogą pojawić się wskutek podrażnienia śluzówki przez lateks lub składniki lubrykantów. Takie podrażnienie nie wywołuje zakażenia, ale może sprzyjać nasileniu dolegliwości,
• zapalenie pęcherza po stosunku bez prezerwatywy częściej może wiązać się z zaburzeniem równowagi mikroflory, co skutkuje łatwiejszym przenikaniem drobnoustrojów do cewki moczowej,
• warto również skonsultować się z lekarzem, jeśli istnieje możliwość, że nietypowe objawy mogą być związane z chorobami przenoszonymi drogą płciową.

Konsultacja jest szczególnie wskazana, gdy dolegliwości dotyczą kobiet w okresie okołomenopauzalnym lub gdy u mężczyzn pojawiają się trudności z oddawaniem moczu. Odpowiednia diagnostyka pozwala ustalić przyczynę problemu i dobrać bezpieczne, adekwatne postępowanie.

To jest lek. Dla bezpieczeństwa stosuj go zgodnie z ulotką dołączoną do opakowania i tylko wtedy, gdy jest to konieczne. W przypadku wątpliwości skonsultuj się z lekarzem lub farmaceutą.

[1] Ivanov et al. An open label, non-controlled, multicentre, interventional trial to investigate the safety and efficacy of Canephron^® N the man agement of uncomplicated urinary tract infections (uUTIs), Clinical Phytoscience (2015) 1:7.

[2] Brenneis et al. (2012). Spasmolytic activity of Canephron^® N on the contractility of isolated urinry bladder. 13th International Congress of Ethnopharmacology, Greaz, Austria, Congress Poster.